Veel mensen hebben over yoga gehoord. De meeste mensen die aan yoga denken hebben meteen een beeld in hun hoofd van een persoon die op een yogamat allerlei verschillende asana's doet (posities). Wat veel mensen niet weten is dat prāṇāyāma ook een onderdeel van yoga is, waarbij je verschillende ademhalings- en mentale technieken beoefent.
Wat is prāṇāyāma?
Het woord prāṇāyāma komt uit het Sanskriet. "Prāṇa" betekent levensenergie of adem, en "āyāma" betekent uitbreiden of beheersen. Samen staat het dus voor het beheersen en sturen van je levensenergie of adem.
Waar kan prāṇāyāma bij helpen?
Prāṇāyāma kan helpen tegen allerlei klachten en ongemakken:
- Stress en onrust - door bewust te ademen activeer je het parasympathische zenuwstelsel, waardoor je lichaam tot rust komt
- Slaapproblemen - ademhalingsoefeningen voor het slapen helpen je hoofd leeg te maken
- Concentratieproblemen - regelmatig oefenen kan je focus verbeteren
- Lage energie - bepaalde technieken werken activerend en geven je een boost
Maar het echte doel van prāṇāyāma gaat verder dan deze losse voordelen. Bij prāṇāyāma train je om je aandacht steeds terug te brengen naar één object - bijvoorbeeld je ademhaling. Elke keer als je afdwaalt, breng je je bewustzijn weer terug. Daardoor leer je om prikkels, gedachten en emoties wel op te merken, maar er niet in mee te gaan. Je ziet ze voorbijkomen zonder erin te verdwijnen. En dat is precies wat je in het dagelijks leven ook helpt: rustiger reageren, helderder denken en minder snel meegezogen worden door wat er om je heen gebeurt.
Een paar bekende technieken
Nadi Shodhana (wisselende neusgat-ademhaling)
Nadi Shodhana wordt vaak bij prāṇāyāma genoemd, maar is eigenlijk een kriyā - een reinigingstechniek. Je ademt afwisselend door je linker- en rechterneusgat om de energiekanalen (nāḍī's) te zuiveren. Het doel is om je hoofd leeg te maken en je lichaam en geest voor te bereiden op de eigenlijke prāṇāyāma-beoefening. Veel mensen gebruiken het als een op zichzelf staande oefening, maar traditioneel gezien is het de voorbereiding.
Kapalabhati (schedelglans-ademhaling)
Net als Nadi Shodhana is Kapalabhati eigenlijk ook een kriyā - een reinigingstechniek. Je maakt korte, krachtige uitademingen door je neus, waarbij de inademing vanzelf gaat. Het maakt je hoofd helder en je lichaam wakker, en bereidt je zo voor op de eigenlijke prāṇāyāma-oefeningen.
Bhrāmarī (bij-ademhaling)
De naam Bhrāmarī komt van een Indiase bijensoort. Tijdens de oefening maak je een vergelijkbaar zoemend geluid: je ademt in door je neus en maakt bij het uitademen met gesloten mond een lang, gelijkmatig zoemgeluid. Het werkt goed tegen spanning en hoofdpijn.
Ujjayi (oceaan-ademhaling)
Je vernauwt licht de achterkant van je keel tijdens het ademen, waardoor een zacht ruisend geluid ontstaat dat lijkt op golven van de zee. Vandaar de bijnaam "oceaan-ademhaling". Deze techniek wordt veel gebruikt tijdens yoga-asana's en helpt je om geconcentreerd te blijven.
Hoe begin je?
Je hoeft er niks bijzonders voor te hebben. Zoek een rustig plekje, ga comfortabel zitten en begin met een paar minuten bewust ademen. Er zijn genoeg video's en boeken die je stap voor stap door de technieken leiden. Begin rustig en bouw langzaam op - forceer niks.
Het mooie aan prāṇāyāma is dat je het overal kunt doen. Thuis, op kantoor, in de trein. Je hebt alleen je ademhaling nodig, en die heb je altijd bij je.
Meer weten over prāṇāyāma? Of heb je er vragen over?
Stuur gerust een mail naar info@oostershoekje.nl of kom langs bij onze winkel in de binnenstad van Goes - we vertellen je er graag meer over.
