Elk najaar viert een groot deel van India en de hindoegemeenschap wereldwijd Navratri: negen nachten vol licht, kleur, muziek en dankbaarheid. In 2026 valt het feest van 11 tot en met 20 oktober. Bij Szymon's Oosters Hoekje hebben we een zwak voor de tradities uit het Oosten, dus we vertellen je er graag wat meer over - en hoe je er zelf een mooi moment van kunt maken.

Wat betekent Navratri?

"Navratri" betekent letterlijk negen nachten (nava = negen, ratri = nacht in het Sanskriet). Het is een van de grootste hindoefeesten en eert het goddelijk vrouwelijke: de godin Durga in negen gedaanten, samen de Navadurga genoemd. Elke gedaante staat voor een eigen kracht - kracht, wijsheid, moed, toewijding, bescherming - en wordt gezien als een fase in het bestaan van de godin, niet als negen losse personages. Op de tiende dag volgt Vijayadashami, ook wel Dussehra, de feestelijke afsluiting.

Het verhaal achter Navratri

De kern van Navratri is een oud verhaal uit de Devi Mahatmya. De buffeldemon Mahishasura had van de goden de gunst gekregen dat geen man hem ooit kon doden, en misbruikte die onkwetsbaarheid om zelfs de hemelse goden van hun troon te verjagen. In hun wanhoop bundelden de goden hun energie tot één stralende lichtbundel, en daaruit werd de godin Durga geboren - machtiger dan ieder van hen afzonderlijk, en gewapend met de wapens die elke god haar schonk: de drietand van Shiva, de discus van Vishnu, de bliksemschicht van Indra. Rijdend op een leeuw trok ze negen dagen en nachten ten strijde tegen Mahishasura, die telkens van gedaante veranderde om aan haar zwaard te ontkomen. Op de tiende dag doorstak ze hem in zijn ware buffelvorm. Sindsdien draagt ze de naam Mahishasuramardini: "zij die Mahishasura doodde."

Symbolisch staat de demon voor onwetendheid en ego achter een mooie buitenkant, en Durga voor het innerlijke inzicht dat die illusie doorbreekt.

De negen dagen, dag voor dag - met het verhaal erachter

Elke dag is gewijd aan een gedaante van Durga, met een eigen kleur, mantra-energie en verhaal. Samen vormen ze een reis: de eerste drie dagen draaien om het afbreken van onzuiverheid (de Kali-energie), de middelste drie om het opbouwen van rijkdom en overvloed (Lakshmi), en de laatste drie om wijsheid en kennis (Saraswati).

Dag 1 (zo 11 okt) - Shailaputri. "Dochter van de berg": in een vorig leven was zij Sati, die zich in het offervuur wierp nadat haar vader Shiva vernederde. Ze werd herboren als dochter van de Himalaya en trouwde alsnog met Shiva. Ze rijdt op een stier, draagt een drietand en een lotus, en staat voor de wortelchakra - het fundament van innerlijke stabiliteit. Het feest opent met Ghatasthapana: het plaatsen van een gewijde pot (kalash) en het zaaien van gerstezaadjes, waarmee de godin wordt uitgenodigd.

Kleur: oranje.

Dag 2 (ma 12 okt) - Brahmacharini. De asceet-vorm van de godin: om Shiva's hand te winnen, deed ze duizenden jaren strenge boetedoening - lopend op blote voeten, levend van vruchten en later zelfs van niets. Haar volharding overtuigde uiteindelijk Shiva zelf. Ze draagt een mala en een waterkruik, en staat voor discipline en doorzettingsvermogen. Veel gelovigen beginnen op deze dag hun vasten en gebed voor toewijding en innerlijke rust.

Kleur: wit.

Dag 3 (di 13 okt) - Chandraghanta. Vernoemd naar de halvemaanvormige bel (ghanta) op haar voorhoofd, die ze droeg vanaf haar huwelijk met Shiva als teken van kracht. Ze rijdt op een leeuw, heeft een gouden gloed en tien armen vol wapens, klaar om onrecht direct te bestrijden — maar wordt tegelijk vereerd om vrede en sereniteit.

Kleur: rood.

Dag 4 (wo 14 okt) - Kushmanda. Haar naam betekent zoiets als "kosmisch ei": met slechts haar glimlach schiep zij, zegt de overlevering, het hele universum toen er nog niets bestond behalve duisternis. Ze zetelt in de zon en straalt licht en energie uit naar alle windrichtingen.

Kleur: koningsblauw.

Dag 5 (do 15 okt) - Skandamata. De moeder van Skanda (Kartikeya), de krijgsgod die de demonen versloeg die zelfs de goden niet aankonden. Ze draagt haar kind op schoot en wordt gezien als het toonbeeld van moederliefde en beschermende kracht. Op veel plaatsen wordt deze dag ook gevierd als Lalita Panchami.

Kleur: geel.

Dag 6 (vr 16 okt) - Katyayani. Geboren uit het vuuroffer van wijze Katyayana, die smeekte om een dochter met de kracht van de godin zelf. Deze krijgsvorm van Durga wordt specifiek geassocieerd met de strijd tegen Mahishasura en met het vinden van een goede levenspartner. In het oosten en zuiden begint op deze dag ook de verering van Saraswati (Saraswati Avahan). Kleur: groen.

Dag 7 (za 17 okt) - Kalaratri. De meest ontzagwekkende gedaante: donkere huid, verwarde haren en ogen die als bliksem schitteren. Toen de demonen Shumbha en Nishumbha de wereld terroriseerden, liet Durga bewust haar gouden huid vallen om deze duistere vorm aan te nemen en hen te vernietigen - vandaar de naam "zwarte nacht." Ondanks haar angstaanjagende uiterlijk staat ze bekend als de meest welwillende beschermgodin voor wie haar oprecht aanroept. Saraswati Puja vindt op deze dag plaats; in Bengalen begint hier (Maha Saptami) de eigenlijke Durga Puja in de pandals.

Kleur: grijs.

Dag 8 (zo 18 okt) - Mahagauri. Na jaren van boetedoening was Shailaputri/Parvati's huid donker geworden van de zon; Shiva reinigde haar met het water van de Ganges tot ze stralend wit werd - vandaar "Mahagauri," de zeer stralende. Ze rijdt op een witte stier en draagt alleen wit. Durga Ashtami is een van de belangrijkste dagen: veel mensen doen Kanya Puja, waarbij negen jonge meisjes symbolisch als de godin zelf worden vereerd, en Sandhi Puja, het exacte kantelpunt tussen Ashtami en Navami waarop volgens de legende Durga de demonen Chanda en Munda versloeg.

Kleur: paars.

Dag 9 (ma 19 okt) - Siddhidhatri. De laatste gedaante, gezeten op een lotus, die alle acht bovennatuurlijke siddhi's (vermogens) bezit en schenkt aan wie haar toegewijd vereert. Volgens een bekende mythe was het juist zij die half van Shiva's lichaam werd, waardoor hij Ardhanarishvara werd - half man, half vrouw, het symbool van de eenheid tussen het mannelijke en vrouwelijke principe. Maha Navami is de laatste nacht: in Zuid-India vindt de Ayudha Puja plaats, waarbij gereedschap, boeken en instrumenten worden gezegend, en veel mensen breken op deze dag hun vasten.

Kleur: pauwgroen.

Dag 10 (di 20 okt) - Dussehra (Vijayadashami). De afsluiting, en het moment waarop het verhaal zich voltrekt: Durga's overwinning op Mahishasura, of - in de noordelijke traditie - Rama's overwinning op de demonenkoning Ravana na een epische strijd verteld in de Ramayana. In het oosten worden de Durga-beelden onder groot ceremonieel vertoon ondergedompeld in de rivier, in het noorden worden reusachtige Ravana-poppen verbrand tijdens Ramlila-opvoeringen, en in Kerala is dit traditioneel de dag waarop kinderen hun eerste letters leren schrijven (Vidyarambham).

Tip: Rituelen, kleuren, volgorde en mythologische details volgen de gangbare traditie; er bestaan regionale varianten en soms andere lezingen van dezelfde verhalen.

Wat gebeurt er verder tijdens Navratri?

Door de negen dagen heen bidden en vasten veel mensen, en eten ze satvik: puur vegetarisch, zonder ui of knoflook, soms zelfs zonder zout. En het feest krijgt overal een eigen sfeer. In Gujarat wordt nachtenlang de Garba en Dandiya gedanst rond een lamp die het leven symboliseert. In Noord-India vertellen Ramlila-opvoeringen hoe Rama de demonenkoning Ravana verslaat. In het zuiden richt men de Golu in: trapsgewijze tentoonstellingen van poppen en figuren. Overal draait het om dezelfde kern: de triomf van het goede over het kwade, en van inzicht over illusie.

Hoe vier je Navratri thuis?

Je hoeft de tradities niet tot in detail te volgen om de sfeer van Navratri in huis te halen. Een paar eenvoudige gebaren:

Steek elke avond een staafje wierook aan. Onze handgerolde Tibetaanse wierook uit Nepal is gemaakt van pure kruiden en hars, zonder chemische toevoegingen - precies zoals het al eeuwenlang gedaan wordt.
Breng kleur in huis met Tibetaanse gebedsvlaggen. Ze passen prachtig bij het kleurrijke karakter van het feest.
Neem een moment van rust. Een mala van 108 kralen of een meditatiekussen helpt je om even te vertragen en stil te staan bij waar je dankbaar voor bent.

Vier het met ons mee

Ter ere van Navratri geven we van 11 t/m 20 oktober 10% korting op al onze wierook met de code NAVRATRI. Alles handgemaakt in Tibet, Nepal en India - met een verhaal achter elk product.

Kom je liever even ruiken en voelen? Je bent van harte welkom in ons winkeltje in de binnenstad van Goes.

Fijne Navratri! 🌸

Neem contact op